صفحه شخصي مظفر شريعتي

همانطور كه كه نوشته ديگري آورده شد . كريسمس يعني زاد روز تولد مسيح همان جشن ايرانيان باستان پيرو آيين مهر بوده است و به عبارتي همان جشن شب يلداي خود ما . كه امپراطور روم ، كنستانتين ، چون مشاهده ميكرد كه نميتواند مانع بر گزاري جشنهاي آيين مهر، كه تمامي روم آن روزگار را فرا گرفته بود ، بشود . اين روز جشن را ، روز تولد مسيح اعلام كرد تا اين جشن ها را متوجه آيين مسيح نمايد . در ايران باستان ، روزي نيز به نام سپندار مذ وجود داشت كه در آن روز از مقام زنان قدر داني ميشد . غربيان اين روز باستاني ما را با دو روز جابجايي به روز ولنتاين تبديل كردند . البته در فرهنگ آنها ماجرا و فلسفه اين روز چيز ديگري است و در ارتباط با كشيشي است كه در قرن سوم ميلادي فداي عقايد عاشقانه و مهر انگيز خود ميشود. اما اشكال اينجاست كه چه تطابق تاريخ ولنتاين با روز سپندار مذ ايرانيان اتفاقي باشد و چه نباشد ، اكنون اغلب ما ايرانيان با فراموش كردن هويت فرهنگي و سابقه تاريخي خود ، كور كورانه اين روز را همانند غربيان گرامي ميداريم . پس به جاست تا كساني كه ميخواهند در شب ولنتاين شاخه گلي به نشانه عشق و مهر به همسر خود تقديم كنند ، و در اين روز تهران – و احتمالا ديگر شهر ها - را با انبوه رفت و آمد خودروها و ازدحام در پياده روها روبرو سازند . اين امر را دو روز بعد و در 29 بهمن ، روز باستاني سپندار مذ خودمان انجام دهند .

اما نكته اي كه ذكر آن را بسيار ضروري ميدانم اين است كه ،گرامي داشت اين روزها را نبايد به حساب تاييد همه عقايد گذشتگان و يا آيين بخصوصي گذاشت . چرا كه ضمن احترام به بسياري افكار و عقايد ايرانيان باستان ،فشار فوق سنگين جامعه طبقاتي ساسانيان و نيز فشار فوق سنگين مغان زرتشتي و برخي آيين و مقررات دهشتناك زرتشتي دوران ساسانيان ( گرچه اين آيين با آيين اصيل زرتشت نيز فاصله بسيار گرفته بود ) و خستگي توام با نفرت مردمان آن روز گار ، از آن آيين نيز قابل كتمان نميباشد . بنابراين گرامي داشت برخي آيين زيباي باستاني را نبايد به حساب تاييد همه افكار و عقايد گذشتگان نهاد . همچنانكه در جهان كيهان شناسي و نجوم هنوز صورتهاي فلكي آسمان را به همان نامهايي كه اجداد ما برايشان انتخاب كرده بودند ، ميشناسند . مانند صورت فلكي شكارچي يا دب اكبر و .. اما آيا اين به معني پذيرش همان باورها ي گذشته اجدادمان در مورد اين ستارگان ميباشد ؟! و يا ما ايرانيان به وجود دانشمنداني مانند ابن سينا و رازي مباهات ميكنيم و زاد روز آنها را ارج مينهيم و بايد كه چنين باشد . اما آيا اين به معني باز گرداندن علم پزشكي به زمان ابن سينا و يا علم شيمي به زمان رازي است ؟در حاليكه اطلاعات يك شاگرد دبيرستان امروزي در مورد پزشكي و شيمي بسيار فراتر از دانش آن روز آن دانشمندان بزرگ است . پس هدف از احترام و بياد آوردن و گرامي داشتن اجدادمان اين نيست كه خواهان باز گشت به آن دوران باشيم ، بلكه اين است كه به ياد آوريم كه ما در گذشته ، بي هويت نبوده ايم و براي هويت بخشي به خود نيازي به رجوع به بيگانه گان نيز نداريم . بلكه از چندين هزار سال پيش از اين داراي تمدن و آداب و رسوم مستقل بوده ايم . در حاليكه هنوز برخي فرهنگها زن را انسان به حساب نمي آورند ، اجداد ما در چند هزار سال قبل- حداقل در مقاطعي از تاريخ - به تساوي حقوق زن و مرد معتقد بودند . زنان به مقام شاهي ميرسيدند و در دوران بارداري و پس از بدنيا آوردن فرزند ، از حقوق ويژه بر خوردار ميشده اند . و اولين بيانيه حقوق بشر در دو هزار و پانصد سال قبل توسط پادشاه ايران كورش صادر ميشود . پس خرافات را بايد با خرد جايگزين كرد و نه با خرافه اي ديگر .همانطور كه در جاي ديگري نيز بيان كردم كوله بار فرهنگي هر قومي شامل خوبي ها و زشتي هاي بسياري ست كه بايد زيبايي هاي آن را برگزيده و زشتي هايش را به دور افكند . و جهت حركت را همواره به سوي جلو قرار داد .

براي آگاهي بيشتر از آيين ايرانيان باستان به اينجا اشاره كنيد .

براي آگاهي بيشتر با گاه شمار ايراني به اينجا اشاره كنيد .

مظفر شريعتي بهمن 85

باز گشت به صفحه اصلي