فردوسي

ز ايران و از ترك و از تازيان نژادي پديد آيد اندر ميان

نه دهقان ،نه ترك ، نه تازي بود سخن ها به كردار بازي بود

همه گنج ها زير دامان نهند بكوشند و كوشش به دشمن دهند

چنان فاش گردد غم و رنج و شور كه شادي به هنگام بهرام گور

پدر با پسر كين سيم آورد خورش كشك و پوشش گليم آورد

بد انديش گردد پدر بر پسر پسر بر پدر همچنين چاره گر

زپيمان بگردند و از راستي گرامي شود كژي و كاستي

كشاورز و جنگي شود بي هنر نژاد و هنر كمتر آيد به بر

ربايد همي اين از آن ، آْن از اين ز نفرين ندانند باز آفرين

به گيتي كسي را نماند وفا روان و زبان ها شود پر جفا

بريزند خون از پي خواسته شود روزگار بد آراسته

زيان كسان از پي سود خويش بجويند و دين اند ر آرند پيش

فردوسي در زمان و شرايطي كه هويت ايراني ميرفت تا زير سلطه حمله اعراب به ايران بكلي محو و ناپديد گردد و ايران نيز به يكي از كشور هاي عربي مبدل گردد همچنانكه مصر چنين شد (مصر يان اكنون خود را يك كشور و ملت عرب ميدانند و نه صاحبان آن تمدن كهن چرا كه زبانشان در اين تغيير و تحول تغيير كرد ) دست به كاري عظيم زد و آن به نظم در آوردن تاريخ گذشته ايران از تاريخ اسطوره اي و داستانهاي كهن گرفته تا تاريخ وقايع ايران تا حمله اعراب . او تاثير نظم و ارجحيت آن را به نثر ميدانست . او به درستي تشخيص داده بود كه كتاب شاهنامه ابومنصوري كه گرد آوري شده بود و حتي هزار بيت آن نيز توسط دقيقي به نظم درآمده بود ، تنها به زبان شعر و آنهم از نوع حماسي است كه ميتواند بماند . و به همين دليل دست همت بالا زد و اين كتاب عظيم را در مدت سي سال به نظم در آورد . و تمام هستي و زندگي مادي خود را در اين راه از دست داد . اما به گفته خودش كاخي چنان عظيم بنا ساخت كه از آسيب طوفان ها مصون و محفوظ خواهد بود .

فردوسي در اين اقدام خود كاملا صادقانه عمل كرد و تمامي مطالب كتاب شاهنامه ابو منصوري را با صداقت و درستي به نظم در آورد و در آن دخل و تصرف نكرد اما هر جا كه لازم ميديد نظرات خودش را نيز بيان ميكرد .كه بسياري از آنها انديشه ها و جملاتي بس زيبا ميباشند .

بنابراين شاهنامه افسانه هاي ساخته فردوسي نيست بلكه بيان تاريخ اسطوره اي و عقايد و آرمانهاي ايرانيان است آنگونه كه در كتاب شاهنامه ابومنصوري آمده بوده است . زشت يا زيبا ، هر چه هست، سندي است بسيار معتبر كه ما را بر باورهاي ايرانيان باستان آگاه ميسازد ( همانطور كه گفتم زشت يا زيبا ). و از اين بابت شاهنامه سند بي نظير و گرانقيمتي ميباشد . اما فردوسي علاوه بر حفظ و انتقال اين تاريخ ، به دليل استفاده از واژه هاي فارسي زيبا و استفاده از واژه هاي عربي در كمترين حد ممكن و در قالب اشعار حماسي ، زبان فارسي را نيز از زوال نجات داد كه اگر چنين نكرده بود چه بسا اكنون من و شما نيز چون مصريان به عربي گفتگو ميكرديم . ( در شاهنامه هيچ واژه نازيبا و سبكي نيز مشاهده نميكنيد و همه جا ادب در بيان مطالب به شدت توسط فردوسي مراعات شده است )

در خواندن اين شاهكار بزرگ ادبي بايد اين نكته را به خاطر داشت كه نبايد با افكار و اطلاعات و عقايد امروز، به قضاوت افكار و اعتقادات نسل هاي گذشته اقدام كرد . بلكه بايد در شرايط همان روزگار و در حد دانش و آگاهي همان روزگار ، در مورد مردم قضاوت كرد .

مطالب بيشتري در اين مورد در گزيده اي از آثار شش نابغه ادبيات فارسي بيان شده است . .

از رودكي تا حافظ كاري تحقيقي به صورت كتاب گويا را بشنويد

در مورد فردوسي

تاريخچه اي از بناي آرامگاه فردوسي

در مورد شاهنامه

شاهنامه

شعر حماسي چيست ؟

اسطوره و تاريخ اساطيري چيست ؟

شرايط اجتماعي ايران در زمان فردوسي .

آيين ايرانيان باستان

خلاصه اي از داستان ضحاك ماردوش

مقدمه اي بر داستان رستم و اسفنديار

خلاصه از داستان رستم و اسفنديار

رستم و سهراب

پراكنده اي از اشعار شاهنامه

درباره من / تماس با من نوشته ها ي من كارهاي صوتي كارهاي تصويري عكس ها توليدات پشتيباني Youtub
صفحه ويژه افسانه	نجوم	ا دبيات	تاريخ	فلسفه	رايانه
گزيده هاي تصويري	روان شناسي	طبيعت و حيوانات	علوم و فناوري	عكس	گوناگون
فهرست مطالب جديد	داستانهاي كوتاه	سخنان كوتاه	كتابخانه	بايگاني (آرشيو )	فيلمهاي مستند علمي

www.shariaty.com

~باز گشت به صفحه اول